Το πρωινό με γλυκά σε κάνει πιο νωθρό στη δουλειά, λέει μελέτη

Ένα γλυκό κρουασάν ή ένα ντόνατ το πρωί συχνά μοιάζει με μικρή ανταμοιβή πριν ξεκινήσει η μέρα. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η επιλογή μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από το αναμενόμενο. Έρευνα από την Ιαπωνία υποστηρίζει ότι ένα πρωινό πλούσιο σε ζάχαρη και λιπαρά δεν «ξυπνά» τον οργανισμό, αλλά τον βάζει σε κατάσταση χαλάρωσης, μειώνοντας την πνευματική εγρήγορση και την ικανότητα οργάνωσης και συγκέντρωσης, τουλάχιστον τις πρώτες ώρες της ημέρας.

Παρότι το πρωινό θεωρείται παραδοσιακά το πιο σημαντικό γεύμα, οι συνήθειες διαφέρουν σημαντικά. Στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι πολλοί άνθρωποι ξεκινούν τη μέρα τους με γλυκά σνακ ή επεξεργασμένα προϊόντα. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτή η τάση δεν είναι απλώς διατροφικό ζήτημα, αλλά πιθανό πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς συνδέεται με την απόδοση στη δουλειά και τη γενικότερη πνευματική ευεξία.

Το νευρικό σύστημα στο επίκεντρο

Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται το αυτόνομο νευρικό σύστημα, το οποίο ρυθμίζει λειτουργίες όπως καρδιακό ρυθμό και πέψη χωρίς συνειδητή προσπάθεια. Αποτελείται από δύο βασικούς κλάδους: το συμπαθητικό, που ενεργοποιεί τον οργανισμό και τον προετοιμάζει για δράση, και το παρασυμπαθητικό, που τον οδηγεί σε κατάσταση ηρεμίας και εξοικονόμησης ενέργειας. Για τις απαιτήσεις της σύγχρονης εργασίας, ένα επίπεδο ενεργοποίησης θεωρείται απαραίτητο.

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η ερευνητική ομάδα θέλησε να δει αν η σύσταση του πρωινού επηρεάζει αυτή την ισορροπία. Σχεδίασαν ένα πείραμα με 13 υγιείς φοιτήτριες, όπου κάθε συμμετέχουσα δοκίμασε δύο διαφορετικά πρωινά σε διαφορετικές ημέρες. Και τα δύο γεύματα είχαν τις ίδιες θερμίδες, αλλά εντελώς διαφορετική ποιότητα θρεπτικών συστατικών, ώστε να απομονωθεί ο ρόλος της σύνθεσης.

Το ένα πρωινό βασιζόταν σε ένα παραδοσιακό ιαπωνικό γεύμα με ρύζι, ψάρι, αυγό, λαχανικά και σούπα μίσο, δηλαδή υδατάνθρακες σύνθετης μορφής και αρκετή πρωτεΐνη. Το άλλο θύμιζε ένα τυπικό «εύκολο» πρωινό: ντόνατ και γλυκό ρόφημα γάλακτος με φράουλα, πλούσιο σε ζάχαρη και λιπαρά, αλλά φτωχό σε πρωτεΐνη. Μετά την κατανάλωση, οι επιστήμονες κατέγραφαν για δύο ώρες σωματικές και ψυχολογικές αντιδράσεις.

Τι έδειξε το πείραμα με τα δύο πρωινά

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Το ισορροπημένο πρωινό οδήγησε σε αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος και του καρδιακού ρυθμού, ένδειξη ότι ο οργανισμός «ανέβαζε στροφές». Αντίθετα, το γλυκό και λιπαρό γεύμα ενεργοποίησε κυρίως τον παρασυμπαθητικό μηχανισμό, δηλαδή μια κατάσταση χαλάρωσης και πέψης. Οι ίδιες οι συμμετέχουσες ανέφεραν ότι ένιωθαν περισσότερη ενέργεια μετά το ισορροπημένο γεύμα και περισσότερη υπνηλία μετά το γλυκό.

Οι γνωστικές δοκιμασίες επιβεβαίωσαν την εικόνα. Μετά το πρωινό με ντόνατ, οι γυναίκες δυσκολεύονταν περισσότερο σε ασκήσεις που απαιτούσαν εναλλαγή προσοχής και οργάνωση ενεργειών, δεξιότητες κρίσιμες για την εργασία. Υπήρξε μόνο μια μικρή βελτίωση σε απλές οπτικές δοκιμασίες, πιθανώς λόγω της στιγμιαίας ευχαρίστησης από τη ζάχαρη, αλλά αυτό δεν αντιστάθμιζε τη συνολική πτώση στη σύνθετη σκέψη.

Γιατί η ποιότητα μετράει περισσότερο από τις θερμίδες

Οι ερευνητές εξηγούν ότι οι σύνθετοι υδατάνθρακες και η υψηλότερη πρωτεΐνη του ισορροπημένου πρωινού απαιτούν περισσότερη ενέργεια για να μεταβολιστούν, «ζεσταίνοντας» τον οργανισμό και ενισχύοντας την εγρήγορση. Το βασικό μήνυμα είναι ότι δεν μετράνε μόνο οι θερμίδες, αλλά η ποιότητά τους. Ένα πρωινό που βάζει το σώμα σε «λειτουργία χαλάρωσης» μπορεί να σαμποτάρει την αρχή της ημέρας.

Παρά τους περιορισμούς της μελέτης τα ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της σχέσης διατροφής και απόδοσης. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες έρευνες, όμως το μήνυμα είναι σαφές: το πρωινό δεν είναι απλώς θέμα γεύσης, αλλά εργαλείο που μπορεί να επηρεάσει το μυαλό μας πριν καν ανοίξουμε τον υπολογιστή.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο Food and Humanity.